Luyện phản xạ giao tiếp hằng ngày

Rất nhiều người đọc hiểu tốt, xem phim không cần phụ đề, nhưng đứng trước một người nước ngoài thì câu đơn giản nhất cũng nghẽn lại. Kết luận thường thấy là chưa đủ từ, và cách chữa thường thấy là học thêm từ.

Cách chữa đó hiếm khi có tác dụng, vì chẩn đoán sai. Vấn đề không nằm ở số từ đã biết mà nằm ở chỗ những từ ấy chỉ hoạt động theo một chiều.

Vốn từ có hai chiều

Chiều thứ nhất là nhận ra: bạn gặp từ trong một câu và hiểu ngay. Chiều thứ hai là gọi ra: bạn có ý trong đầu và phải tự tìm từ diễn đạt nó. Với hầu hết người học, chiều thứ hai nhỏ hơn chiều thứ nhất rất nhiều lần.

Khoảng cách đó là hệ quả trực tiếp của cách học. Đọc và nghe luyện chiều nhận ra; chỉ nói và viết mới luyện chiều gọi ra.

Ghi cả cụm, không ghi từ đứng một mình

Tiếng Anh dùng rất nhiều cụm cố định, và người bản ngữ gọi ra cả cụm chứ không ghép từng từ lại. Người học từ rời phải ghép tại chỗ, và việc ghép đó vừa tốn thời gian vừa dễ sai.

Cách chữa nằm ở đơn vị ghi chép: khi gặp một từ mới, ghi lại nguyên cụm mà nó xuất hiện trong đó. Đơn vị gọi ra lúc nói cũng chính là đơn vị đã ghi.

Bốn việc làm được mỗi ngày

Đo bằng gì

Số từ trong sổ không phải thước đo, vì nó đo chiều nhận ra. Thước đo có ích hơn là số từ bạn dùng được khi nói mà không phải dừng lại nghĩ.

Cách kiểm rất nhanh: chọn một chủ đề vừa học từ, nói thành tiếng khoảng hai phút về nó, có ghi âm, không chuẩn bị. Nghe lại và đếm xem đã dùng được bao nhiêu từ mới. Con số đó luôn nhỏ hơn cảm giác, và đó chính là lý do nên dùng nó.